Eğitimle Aileyle Kanada’ya Gitmek: Eşe Çalışma İzni, Çocuğa Okul Hakkı

Ebeveynin öğrenci olarak gidip eşini ve çocuklarını yanına aldığı model, Kanada’da hâlâ mümkün. Ancak 21 Ocak 2025’ten beri bu yol sadece belirli programlarda tam olarak işliyor. Eşin açık çalışma izni almasını sağlayan programlar artık daha sınırlı. Çocukların devlet okuluna ücretsiz gidip gidemeyeceği ise eyalete bağlı.

Eşiniz çalışabilecek mi?

21 Ocak 2025’ten önce kolej öğrencilerinin eşleri de çoğu durumda açık çalışma izni (SOWP) alabiliyordu. Bu yüzden eski videolardaki bilgileri bugünkü kurallarla karşılaştırmak gerekiyor. Bugün IRCC’nin kuralına göre eşinizin bu izni alabilmesi için geçerli öğrenci izniniz olmalı ve şu programlardan birinde okumalısınız:

• Yüksek lisans: En az 16 ay süren programlar.
• Doktora: Tüm doktora programları.
• Profesyonel lisans: Üniversitedeki tıp, diş hekimliği, hukuk, eczacılık, veteriner hekimlik, optometri, hemşirelik, öğretmenlik (BEd) ve mühendislik gibi IRCC’nin saydığı programlar.
• Özel pilot programlar: Bazı eyaletlerdeki sağlık meslekleri uyum programları ve Frankofon azınlık toplulukları pilotu.

Kolej diploması, sertifika, genel lisans ve 16 aydan kısa yüksek lisans programları eşe bu hakkı vermiyor. Eşinizin başka bir çalışma izni türüne kendi şartlarıyla başvurması mümkün, ama otomatik bir yol yok. Konuyu ayrıntılı olarak eşler için açık çalışma izni yazısında anlattım.

Çocuklar okula gidebilecek mi?

Ebeveynlerden biri Kanada’da geçerli öğrenci veya çalışma izniyle bulunuyorsa, onunla yaşayan reşit olmayan çocuk anaokulu, ilkokul ve liseye study permit almadan gidebilir. Okul ücreti ise eyaletin kuralına göre belirlenir:

• Ontario: Ebeveyn devlet destekli bir üniversite veya kolejde tam zamanlı lisans, diploma ya da en az iki dönemlik sertifika programındaysa çocuk ücretten muaf olabilir.
• British Columbia: Ebeveynin öğrenci izni en az bir yıllık olmalı ve devlet destekli bir kurumda lisans veya diploma okumalı.
• Alberta: Ebeveyn en az iki yıllık diploma veya lisans ya da en az bir yıllık lisansüstü programdaysa okul ücreti alınmaz. Genel okul giderleri yine ödenir.

Diğer eyaletlerde ve Quebec’te kurallar farklıdır. Şartları karşılamayan aileler, devlet okulunda da uluslararası öğrenci ücreti ödeyebilir. Bu yüzden “ücretsiz okul” ancak şartlı olarak doğru bir ifadedir.

Maliyeti nasıl hesaplamalı?

Yukarıdaki tutarlar sadece yaşam gideri içindir. Okul ücreti ve yol masrafı ayrıca eklenir. Başvuru ücretleri de kişi sayısıyla artar: öğrenci izni 150 CAD, eşin açık çalışma izni 255 CAD (155 CAD izin ücreti ve 100 CAD açık izin ücreti), biyometri ise aile için en fazla 170 CAD. Aile bütçesinde asıl yükü kira oluşturur. Bir ya da iki yatak odalı ev, tek öğrencinin paylaşımlı odasından çok daha pahalıdır.

Başvuruyu nasıl planlamalı?

Öğrencinin study permit başvurusu ile eşin çalışma izni ve çocukların başvuruları aynı anda yapılabilir. Böylece aile tek dosya olarak değerlendirilir. Evlilik cüzdanı veya nüfus kayıt örneği ve çocukların doğum belgeleri yeminli tercümeyle hazır olmalı. Kabul mektubunda programın adı, derecesi ve süresi açıkça yazmalı, çünkü memur 16 ay şartını bu belgeden kontrol eder. Aile ile gidişte memur ülkeye bağlar konusunu daha dikkatli inceler. Türkiye’deki ev, iş ve dönüş planınızı belgeyle anlatın.

Ailelere tavsiyem: Okulu seçmeden önce programın eşinize çalışma hakkı verip vermediğini ve çocuğunuzun okul bölgesinde ücretten muaf olup olmayacağını yazılı olarak teyit edin. Bütçeyi de en kötü senaryoya, yani tek gelirle geçinmeye göre yapın.