Avustralya ve Yeni Zelanda’da Yatırımcı Vizeleri: Hangi Seçenekler Kaldı?

Avustralya’da pasif yatırımla oturum veren bir program artık yok. Yeni Zelanda’da ise Active Investor Plus vizesi açık ve asgari yatırım 5 milyon NZD’den başlıyor. Bu vize başvurudan itibaren oturum hakkı verir, ancak vatandaşlık için ülkede beş yıl gerçekten yaşamanız gerekir.

Avustralya: Yatırımcı vizeleri neden kapandı?

Avustralya hükümeti uzun süredir bu vizelerin ekonomiye katkısını sorguluyordu. Süreç kısa sürede tamamlandı:

• Ocak 2024: En az 5 milyon AUD yatırım isteyen Significant Investor vizesinin kaldırılacağı açıklandı.
• 31 Temmuz 2024: Business Innovation and Investment Program (BIIP, subclass 188 ve 132) yeni başvurulara kapandı.
• Eski dosyalar: Bu tarihten önce yapılan başvurular işlenmeye devam ediyor. 188 vizesi olanlar şartları sağlarsa 888 kalıcı vizesine geçebiliyor.
• Aralık 2024: National Innovation visa (subclass 858) başladı. Davetle işleyen bir yetenek vizesi. Girişimci ve yatırımcılar da ilgi beyanı verebiliyor, fakat belirli bir yatırım tutarı yok. Uluslararası düzeyde kanıtlanmış başarı aranıyor.

Yeni Zelanda: Active Investor Plus’ta 2025 değişiklikleri

Program 1 Nisan 2025’te baştan düzenlendi ve iki kategoriye ayrıldı. Öne çıkan yenilikler şunlar:

• İngilizce şartı kaldırıldı.
• Ülkede bulunma şartı azaldı: Growth kategorisinde yatırım süresince toplam 21 gün, Balanced kategorisinde 105 gün yeterli.
• Yatırım alanları: Growth kategorisi doğrudan şirket yatırımı ve onaylı fonları kabul eder. Balanced kategorisinde bunlara borsa hisseleri, tahviller, hayırseverlik ve yeni konut veya ticari geliştirme projeleri eklenir.
• Zamanlama: Yatırım, ön onaydan sonra 6 ay içinde yapılmalı. 6 aylık uzatma istenebilir.
• Konut alımı: Aralık 2025’te yabancı yatırım yasası değişti. AIP sahipleri, Overseas Investment Office onayıyla 5 milyon NZD üzerindeki tek bir konutu alabiliyor. Bu ev yatırım tutarına sayılmıyor.
• Aile: Eş ve 24 yaşa kadar bağımlı çocuklar dosyaya eklenebilir.

Vatandaşlığa giden yol

AIP doğrudan resident visa verir. Şartları yerine getirip en az 24 ay geçtikten sonra Permanent Resident Visa istenebilir. Vatandaşlık için son beş yılda en az 1.350 gün, her yıl da en az 240 gün Yeni Zelanda’da bulunmak gerekir. Yani 21 günlük şartla oturum korunur, vatandaşlık için taşınma planı şarttır.

Türk vatandaşları için notlar

• Türk vatandaşları her iki ülkeye de vizeyle girer. AIP’de uyruk kısıtı yok, Türkiye’den başvurmak mümkün.
• Fon kaynağı incelemesi çok ayrıntılı. Belge hazırlığını Yazı 13‘te anlattım.
• Avustralya’yı hedefleyen girişimciler için kalan yollar yetenek ve işveren sponsorlu vizeler. Bunlar yatırım tutarına dayanmıyor.
• Yeni Zelanda’da uzun süre kalırsanız vergi mukimi olabilirsiniz. Taşınmadan önce iki ülkenin vergi kurallarına bakın.

Bu program kimler için uygun?

Ofiste en sık duyduğum soru, bu tutarların kime mantıklı geldiği. Benim gözlemim şöyle:

• Likit varlığı yüksek, parasını 3–5 yıl bağlayabilecek yatırımcılar.
• Çocuklarının Yeni Zelanda’da okumasını ve orada yerleşmesini planlayan aileler.
• Yatırım yaptığı şirketlerde aktif rol almak isteyen girişimciler. Growth kategorisi bu profile göre tasarlandı.

Hızlı vatandaşlık veya vizesiz seyahat arıyorsanız bu iki ülke doğru adres olmayabilir.

Ailelere tavsiyem şu: Yeni Zelanda AIP’yi bir pasaport projesi gibi görmeyin. Kısa bulunma şartı oturumu korumak için yeterli, ama vatandaşlık ancak orada gerçekten yaşarsanız gelir. Planınız çocukların eğitimi ve uzun vadeli yaşamsa program mantıklı olabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, hukuk veya vergi tavsiyesi değildir. Karar vermeden önce lisanslı bir avukat ve vergi danışmanıyla görüşün.