Kanada’da Lise Eğitimi ve Veli Olarak Çocuğunuzla Gitme Yolları

Lise çağında çocuğu olan ailelerin ofiste en sık sorduğu soru şu: “Çocuğumla birlikte gidebilir miyim?” Cevap, ebeveynin Kanada’da hangi statüde bulunacağına bağlı. Bu yazıda çocuğun tek başına gitmesini ve ailenin birlikte gitmesini ayrı ayrı anlatıyorum.

Yol 1: Çocuk tek başına gider

• Study permit: Altı aydan uzun eğitim için çocuğun Kanada’ya girmeden study permit alması gerekir. Okuldan kabul mektubu şarttır.
• PAL gerekmez: İlkokul ve lise (12. sınıfa kadar) öğrencileri eyalet onay mektubundan (PAL/TAL) muaftır.
• Custodian: 17 yaşından küçük ve ebeveyni olmadan gelen öğrencinin Kanada’da bir vasisi (custodian) olmalıdır. Vasi, Kanada vatandaşı veya daimi oturum sahibi sorumlu bir yetişkindir. Başvuruya IMM 5646 Custodianship Declaration formu eklenir. İlk sayfa Kanada’da, ikinci sayfa Türkiye’de notere onaylatılır. 17 yaş ve üzerinde de memur vasi isteyebilir.
• Konaklama: Çoğu okul bölgesi onaylı homestay şirketleriyle çalışır. Vasilik hizmeti de genellikle bu şirketler üzerinden sağlanır.

Homestay ve vasilik ücretleri bu rakamlara dahil değildir, ayrıca bütçelenmelidir.

Yol 2: Ebeveyn öğrenci veya çalışan olarak gider

Ebeveynlerden biri Kanada’da çalışma veya eğitim izniyle bulunuyorsa, onunla birlikte gelen reşit olmayan çocuk anaokulu, ilkokul ve lisede study permit olmadan okuyabilir. Pratikte en sık kullanılan senaryolar şunlar:

• Ebeveyn yüksek lisans yapar: 16 ay ve üzeri yüksek lisans veya doktora programında okuyan öğrencinin eşi açık çalışma izni alabilir. Çocuklar da okula gider.
• Ebeveyn çalışma izniyle gider: İşveren destekli bir çalışma izni de çocuğun okumasına imkân verir.
• Dikkat: 21 Ocak 2025’ten beri kolej ve kısa yüksek lisans programlarında okuyanların eşleri açık çalışma izni alamıyor. Ailenin geçimi tek gelire kalabilir.

Bu durumda devlet okulunun ücret alıp almayacağı eyalete ve okul bölgesine göre değişir. Başvurmadan önce okul bölgesine mutlaka yazılı sorun.

Ziyaretçi olarak eşlik etmek

Ebeveyn çocuğun yanında ziyaretçi olarak da kalabilir. Bu durumda ebeveyn çalışamaz ve çocuğun yine kendi study permit’ine ihtiyacı olur. Uzun süreli kalış için ziyaretçi statüsünün her seferinde ayrı değerlendirildiğini unutmayın. Reşit olma yaşı eyalete göre 18 veya 19’dur. Bu yaştan sonra eğitime devam etmek için çocuğun study permit alması gerekir.

Okul seçerken nelere bakmalı?

• Devlet mi özel mi: Devlet okul bölgelerinin uluslararası programları genellikle daha uygun fiyatlıdır. Özel ve yatılı okullar daha pahalıdır ama konaklamayı kendileri sağlar.
• Dil desteği: Okulun ESL veya dil destek dersi verip vermediğini sorun. İlk dönemde bu destek çok önemlidir.
• Study permit avantajı: Muaf olsa bile study permit alan lise öğrencisi okulun co-op programı için çalışma izni alabilir ve bir üst eğitim seviyesine yeni izin almadan geçebilir.

Ailelere tavsiyem: Planı çocuğun okuluyla değil, ebeveynin statüsüyle başlatın. Ebeveynin uygun bir yüksek lisans programına girmesi bazen bütün aile için en sağlam yoldur. Bu kararı vermeden önce bütçeyi tek gelirle hesaplayın.