Dünyanın Öbür Ucunda Olmak: Aileden Uzaklığın Gerçek Etkisi

Avustralya’ya gitmeyi düşünen birine sorduğum ilk sorulardan biri vize ya da bütçe olmuyor. “Ailenle yılda kaç kez görüşmeyi planlıyorsun?” diye soruyorum. Çünkü Avustralya’da aileden uzaklık sadece bir duygu meselesi kalmıyor. Saat farkı, uçuş süresi ve masraf, bu uzaklığı günlük hayatın somut bir parçası yapıyor.

Neden bu konuyu yazıyorum?

Yıllar içinde gördüğüm şu: Avustralya kararını veren aileler genellikle eğitim kalitesini, iş imkânını ve yaşam standardını konuşuyor. Mesafe konusu ise “Nasılsa görüntülü konuşuruz” cümlesiyle geçiştiriliyor. Ama ilk bayramda, ilk hastalıkta ya da ilk doğum gününde bu konu birden çok ağırlaşabiliyor. Ben de bu yazıda hem iyi tarafı hem de zor tarafı açıkça yazmak istedim. Avustralya’da yaşamadım. Aktardıklarım, danışman olarak gözlemlerim ve resmi bilgiler.

Artıları

• Bağımsızlık kazanmak: Aileden uzakta yaşamak, karar almayı, para yönetmeyi ve sorun çözmeyi hızla öğretiyor. Birçok genç bu dönemde gözle görülür biçimde olgunlaşıyor.
• Teknolojinin desteği: Görüntülü görüşme, mesajlaşma ve ortak fotoğraf albümleri uzaklığı eskisine göre çok daha yönetilebilir kılıyor.
• Ailenin ziyaret imkânı: Türk vatandaşı ebeveynler ziyaretçi vizesine başvurabiliyor. Ayrıca Avustralya’da kalıcı oturumu olan çocukların ebeveynleri için 3 ya da 5 yıllık Sponsored Parent (Temporary) vizesi var.
• Yeni bir destek ağı: Büyük şehirlerde Türk toplulukları, öğrenci kulüpleri ve gönüllü gruplar bulunuyor. Zamanla yeni bir “aile” kurmak mümkün.
• Uzun ve dolu ziyaretler: Mesafe yüzünden ziyaretler seyrek oluyor. Ama yapıldığında genellikle uzun ve kaliteli geçiyor.

Eksileri

• Uçuş süresi: İstanbul ile Sydney arasında aktarmalı yolculuk yaklaşık 22 saat sürüyor. Acil bir durumda “hemen gelirim” demek gerçekçi değil.
• Saat farkı: Türkiye ile Sydney arasında 7 ya da 8 saat fark var. Sizin akşamınız, ailenizin öğle saatine denk geliyor. Konuşmalar zamanla bir programa bağlanmak zorunda kalıyor.
• Masraf: Bu kadar uzun bir yolculuk ucuz değil. Yılda birden fazla gidiş geliş çoğu öğrencinin bütçesini zorluyor. Bilet fiyatları özellikle yaz tatili ve yılbaşı dönemlerinde belirgin şekilde yükseliyor.
• Kaçırılan anlar: Düğünler, bayramlar, cenazeler ve doğumlar. Bunların bir kısmını uzaktan izlemek zorunda kalmak, çoğu kişinin en zorlandığı nokta oluyor.
• Yaşlanan ebeveynler: Uzun vadede anne babanın sağlığı ve bakımı önemli bir soru hâline geliyor. Bu konuyu baştan konuşmayan aileler sonra zorlanıyor.

Görüşmelerde en sık duyduğum gözlem şu: İlk haftalar heyecanla geçiyor. Asıl zorluk, yenilik duygusu geçip günlük rutin başladığında ortaya çıkıyor. Okul yükü artıyor, hava değişiyor ve Türkiye’deki hayat bir anda çok uzak görünüyor. Bu dönemin geçici olduğunu bilmek bile çoğu kişiye iyi geliyor. Üniversitelerin öğrenci destek ve danışmanlık birimleri de tam olarak bu dönem için var. Avustralya’da öğrencilerin bu hizmetleri kullanması çok olağan karşılanıyor. İhtiyaç hissettiğinizde ilk haftadan itibaren kapılarını çalabilirsiniz.

Kimlere uygun, kimlere değil?

Bu uzaklıkla şu kişiler daha kolay başa çıkıyor:

• Daha önce yurt içinde ya da yurt dışında aileden ayrı yaşamış olanlar
• Ailesiyle iletişim düzenini önceden konuşup planlayanlar
• Yeni insanlarla tanışmaktan ve topluluklara katılmaktan çekinmeyenler

Şu durumlarda kararı biraz daha tartmak gerekebilir:

• Bakıma ihtiyacı olan bir aile üyesi bulunanlar
• Yılda birkaç kez Türkiye’ye gelmeyi vazgeçilmez görenler
• Yalnız kaldığında kendini hızla kötü hisseden ve destek aramakta zorlananlar

Uzun vadeli planlar için kalıcı oturum puanlama sistemi ve vatandaşlık şartları yazılarıma da göz atabilirsiniz. Ebeveyn vizelerinin şartları ve ücretleri sık değiştiği için başvuru öncesinde Home Affairs sitesini mutlaka kontrol edin.

Ailelere hep söylediğim şu: Mesafeyi küçümsemeyin ama ondan korkup bir fırsatı da kaçırmayın. Gitmeden önce oturun ve bir “aile planı” yapın. Haftada hangi gün konuşacaksınız, ilk ziyaret ne zaman olacak, acil bir durumda ne yapacaksınız? Bu plan, uzaklığın yükünü gerçekten hafifletiyor. Bir de küçük bir acil durum bütçesi ayırın. Beklenmedik bir uçak bileti gerektiğinde bu para size büyük bir rahatlık sağlıyor.