Almanca Bilmeden Almanya’da Yaşanır mı?

Kısa cevabım şu: Bir süre yaşanır, uzun vadede çok zorlaşır. İngilizce bir programda okuyorsanız veya büyük bir şehirde uluslararası bir şirkette çalışıyorsanız ilk yılları Almancasız geçirebilirsiniz. Ama resmi işler, sosyal hayat ve kalıcı oturum yolunda Almanca er ya da geç kapınızı çalıyor.

Neden bu konuyu yazıyorum?

Görüşmelerde en sık duyduğum sorulardan biri bu. Özellikle İngilizce yüksek lisans programlarını hedefleyen öğrenciler Almanca öğrenmeyi sonraya bırakmak istiyor. Bu anlaşılır bir istek. Ancak yıllar içinde gördüğüm en büyük pişmanlıklardan biri de dile geç başlamak. Ben Almanya’da yaşamadım. Bu yazıda danışman gözlemimi resmi kurallarla birlikte paylaşıyorum. Cevap, nerede yaşadığınıza, ne iş yaptığınıza ve ne kadar kalmayı planladığınıza göre değişiyor.

Artıları

Almancanız olmadan da Almanya’da bir başlangıç yapabileceğiniz alanlar var. Özellikle akademik hayat ve bazı sektörler bu konuda esnek.

• İngilizce programlar: Özellikle yüksek lisansta tamamen İngilizce yürütülen çok sayıda program var. Derslerde ve kampüs içinde Almanca şart olmayabiliyor.
• Uluslararası iş ortamları: Berlin ve Münih gibi şehirlerde bazı teknoloji şirketleri ve girişimler İngilizce çalışıyor. Ofis dili İngilizce olan pozisyonlar bulunuyor. Bu ortamlarda iş görüşmeleri de çoğu zaman İngilizce yapılıyor.
• Mavi Kart’ta dil şartı yok: AB Mavi Kartı başvurusunda Almanca istenmiyor. Diploma, iş teklifi ve maaş şartı belirleyici oluyor.
• Gençler arasında yaygın İngilizce: Büyük şehirlerde genç nüfusla İngilizce anlaşmak çoğu zaman mümkün. Kafede, kampüste veya bir etkinlikte İngilizceyle idare edebilirsiniz.
• Yapılandırılmış dil desteği: Genel entegrasyon kursu 600 ders saati Almanca ve 100 ders saati oryantasyondan oluşuyor. Dili sistemli öğrenmek isteyenler için net bir yol var.

Eksileri

Kampüsün ve ofisin dışına çıktığınızda tablo değişiyor. Almanya’da gündelik hayatın dili büyük ölçüde Almanca.

• Bürokrasi Almanca: Yabancılar dairesi, belediye, vergi dairesi ve sigorta yazışmaları büyük ölçüde Almanca. Her mektup için birinden yardım istemek zamanla yorucu oluyor. Çeviri uygulamaları yardımcı olsa da resmi bir süreyi kaçırma riski devam ediyor.
• Gündelik hayat: Ev sahibiyle konuşmak, doktora derdinizi anlatmak veya küçük bir şehirde market alışverişi yapmak Almanca bilmeden zorlaşıyor.
• İş piyasası daralıyor: Teknoloji dışındaki sektörlerin çoğunda, özellikle sağlık, hukuk ve kamu ile ilgili işlerde Almanca neredeyse zorunlu. Öğrenci işlerinde de dil bilen bir adım önde.
• Kalıcı oturum yavaşlıyor: Mavi Kart sahipleri A1 Almanca ile 27 ay, B1 ile 21 ay sonra kalıcı oturuma başvurabiliyor. Yani dil doğrudan süreyi kısaltıyor. Diğer oturum türlerinde de genellikle Almanca bilgisi bekleniyor.
• Vatandaşlıkta B1 şartı: Alman vatandaşlığı için sözlü ve yazılı B1 Almanca gerekiyor. Uzun vadeli bir plan yapıyorsanız bu seviyeyi baştan hedefinize koyun.
• Sosyal yalnızlık: Yalnızca İngilizce konuşan bir çevrede kalanlar, yerel hayatın dışında kaldıklarını hissedebiliyor. Komşularla sohbet, spor kulübü veya mahalle etkinlikleri Almanca olunca bu boşluk büyüyor.

Kimlere uygun, kimlere değil?

Almancasız başlangıcın daha mümkün olduğu kişiler:

• İngilizce bir programda okuyacak ve paralel olarak dil kursuna başlayacak öğrenciler.
• Büyük şehirde, İngilizce çalışılan bir şirketten iş teklifi almış profesyoneller.
• Kısa süreli kalmayı planlayanlar.
• Yeni bir dil öğrenmeye zaman ve enerji ayırmaya hazır olanlar.

Daha dikkatli düşünmesi gerekenler:

• Uzun vadede kalıcı oturum veya vatandaşlık hedefleyenler.
• Küçük bir şehirde yaşayacak olanlar.
• Sağlık, eğitim veya kamu ile ilgili alanlarda çalışmak isteyenler.

Dil okulu seçeneklerini Almanya dil okulları rehberinde, İngilizce programları Almanya’da yüksek lisans yazımda, mezuniyet sonrası yolları da çalışma ve oturum seçenekleri yazımda anlattım.

Öğrencilerime hep şunu söylüyorum: Programınız İngilizce olsa bile gitmeden önce en az A1 seviyesini tamamlayın. Oraya vardığınızda da haftada birkaç saat dil kursuna devam edin. Almanca, Almanya’da hem gündelik hayatı hem de kalıcı oturum yolunu kısaltan en güçlü araç. Mükemmel konuşmayı beklemeyin. Basit cümlelerle başlamak bile insanların size yaklaşımını değiştiriyor.