Malta’da Yatırımla Oturum ve Vatandaşlık: MPRP ve AB Adalet Divanı Kararından Sonra Durum

Malta’da yatırımla vatandaşlık artık yok. AB Adalet Divanı Nisan 2025’te programı AB hukukuna aykırı buldu ve Malta Temmuz 2025’te yatırım yolunu yasadan çıkardı. Yatırımla kalıcı oturum ise devam ediyor. Malta Kalıcı Oturum Programı (MPRP) için devlete ödenen tutarlar yaklaşık 99.000 €, bunun yanında 375.000 €’luk konut alımı ya da yıllık 14.000 €’luk kira gerekiyor.

Adalet Divanı kararı ne dedi?

Avrupa Komisyonu, Malta’nın yatırım karşılığı vatandaşlık programını Adalet Divanı’na taşıdı. Divan 29 Nisan 2025’te verdiği C-181/23 sayılı kararda, önceden belirlenmiş ödeme veya yatırım karşılığında vatandaşlık vermeyi AB hukukuna aykırı buldu. Gerekçe, kişiyle ülke arasında gerçek bir bağ aranmaması ve bunun AB vatandaşlığını etkilemesiydi.

Yerine ne geldi?

Malta Parlamentosu 2025 tarihli XXI sayılı Kanunla vatandaşlık yasasını değiştirdi. Değişiklik 24 Temmuz 2025’te Resmi Gazete’de yayımlandı. Yatırım programına dair hükümler ve sabit katkı tutarları kaldırıldı. Yerine dosya bazında değerlendirilen “liyakat yoluyla vatandaşlık” geldi. Bilim insanları, sanatçılar, sporcular, girişimciler ve istihdam yaratanlar gibi istisnai katkı sunanlar başvurabiliyor. Bu yolda belirli bir yatırım tutarı tanımlanmış değil. Ben bunu bir yatırımcı programı olarak görmüyorum.

MPRP nasıl işliyor?

• İdari ücret: 60.000 €. 15.000 € başvuruda, 45.000 € ön onaydan sonra ödeniyor.
• Devlet katkısı: Konut alımı ya da kiralamada aynı tutar, 37.000 €.
• Bağış: Malta’da kayıtlı bir sivil topluma 2.000 €.
• Sermaye şartı: Ana başvuru sahibinde en az 500.000 € varlık, bunun en az 150.000 €’su finansal varlık.
• Geçici oturum kartı: İlk incelemeler tamamlanınca 1 yıllık, yenilenebilir bir kart verilebiliyor.

Bu tutarlar Temmuz 2025’te yayımlanan 146 sayılı Yasal Bildirim ile güncellendi. Önceki düzenlemede idari ücret 50.000 € idi ve katkı payı alımda 30.000 €, kirada 60.000 € olarak ayrılıyordu. İnternette hâlâ eski rakamları gösteren içerikler bulunuyor. Başvuru sahibi ve aile üyeleri ayrıca kapsamlı bir güvenlik ve uygunluk incelemesinden geçiyor.

Alım mı, kira mı?

2025 düzenlemesiyle katkı payı alım ve kirada eşitlendi. Bu yüzden karar artık daha çok kişisel plana bağlı. Ailelere şu çerçeveyi öneriyorum:

• Kira: Başlangıç sermayesi daha düşük. Malta’da uzun süre yaşamayı planlamıyorsanız esneklik sağlıyor. İlk 5 yıldan sonra, ev sahibinin izniyle alt kiraya verme imkânı var.
• Alım: Sermaye konutta bağlı kalıyor ama varlık sizde. Malta’da olmadığınız dönemlerde konutu üçüncü kişilere kiraya verebiliyorsunuz.
• Aile: Eş ve reşit olmayan çocuklar için ek ücret yok. Bağımlı ebeveyn veya yetişkin çocuk eklenecekse kişi başı ücret hesaba katılmalı.

Türk vatandaşları için notlar

• Türkiye, Residency Malta Ajansı’nın kabul edilmeyen ülkeler listesinde yer almıyor.
• MPRP kartı Schengen içinde 180 günde 90 güne kadar vizesiz seyahat imkânı sağlıyor. Malta’da çalışma hakkı ise ayrı izin gerektiriyor.
• Ajans, şartların korunup korunmadığını ilk 5 yıl izliyor. Konutu bu sürede elden çıkarmak oturumu riske atar.
• Yakın zamanda iki kez ücret değişikliği oldu. Başvurunuza hangi kuralların uygulanacağını başvuru tarihine göre teyit edin.

Ailelere tavsiyem şu: Malta’yı “yakında vatandaşlık” vaadiyle anlatan eski içeriklere itibar etmeyin. Bugün Malta’nın sunduğu şey, güçlü bir AB kalıcı oturumu. Vatandaşlık hedefiniz varsa bunu ayrı ve uzun vadeli bir plan olarak düşünün.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, hukuk veya vergi tavsiyesi değildir. Karar vermeden önce lisanslı bir avukat ve vergi danışmanıyla görüşün.