Hollanda’da Süresiz Oturum ve Hollanda Vatandaşlığına Giden Yol

Hollanda’da okuyup çalışmaya başlayan herkesin aklındaki sonraki adım süresiz oturum ve vatandaşlık. İkisinin de temel taşı 5 yıl. Ancak hangi yılların sayıldığı, uyum sınavı ve son dönemdeki siyasi tartışmalar süreci karıştırabiliyor. Bu yazıda bugün geçerli kuralları özetliyorum.

Süresiz oturum: iki seçenek

• Süre: En az 5 yıl kesintisiz, geçerli izinle ikamet. Başvuru anında geçici olmayan amaçlı bir izniniz (örneğin kennismigrant) olmalı.
• AB uzun dönemli ikamet statüsü: Öğrenim izniyle geçen sürenin yarısı sayılır. 4 yıllık eğitim 2 yıl olarak hesaplanır. Orientation year ise hiç sayılmaz. 6 aydan uzun kesintisiz ya da toplam 10 aydan fazla yurt dışında kalmak süreyi bozar.
• Ulusal süresiz izin: Ardışık geçerli izinler daha esnek değerlendirilebilir. Hangi izne uygun olduğunuza IND karar verir. Başvuruyu izniniz sona ermeden yapmanız gerekir.
• Gelir: Sürekli ve yeterli gelir şartı var. Tutarlar yılda bir veya iki kez güncellenir.
• Ücret: 254 €. Türk vatandaşları 85 € öder. Yasal karar süresi 6 ay.

Uyum sınavı (inburgering)

Süresiz oturum için uyum diploması gerekiyor. Uyum zorunluluğu olmayan, örneğin kennismigrant olarak gelenler için IND bugün A2 veya üzeri seviyeyi kabul ediyor. 2022’den sonra uyum yükümlüsü olan yeni gelenlerde standart seviye B1. Vatandaşlık için B1’e geçiş planlanıyor, ancak Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girmedi ve kesin tarih yok.

Türk vatandaşları için önemli bir değişiklik var. Ankara Anlaşması nedeniyle uzun yıllar uygulanan muafiyet sona erdi. 1 Ocak 2025’ten itibaren Türk vatandaşları da süresiz oturum ve AB uzun dönemli statü için uyum şartını karşılamak zorunda. Dar bir istisna yalnızca aile birleşimiyle gelen bazı kişiler için geçerli.

Hangi yıllar sayılıyor?

Öğrenci olarak gelen ve mezuniyetten sonra kennismigrant olarak çalışanlar için hesap sık karışıyor. Kennismigrant ve AB Mavi Kart yılları tam sayılıyor. Öğrenim yılları AB statüsünde yarım, zoekjaar ise hiç sayılmıyor. Bu yüzden 4 yıl okuyup 1 yıl zoekjaar kullanan biri, çalışmaya başladıktan sonra AB statüsü için birkaç yıl daha beklemeli.

Vatandaşlık (naturalisatie)

• Süre: 5 yıl kesintisiz yasal ikamet. Hollandalı biriyle evli ya da kayıtlı partner olanlar için süre daha kısa.
• 10 yıl önerisi: Eylül 2025’te önerildi. Ocak 2026’da açıklanan koalisyon anlaşmasında bu planın rafa kaldırıldığı bildirildi. Bugün kural hâlâ 5 yıl.
• Çifte vatandaşlık: Kural olarak mevcut vatandaşlıktan çıkmanız gerekiyor. Hollandalı eşi olanlar gibi istisnalar var. Türk vatandaşları çıkma izniyle Türkiye’nin verdiği Mavi Kart’ı alarak Türkiye’deki birçok hakkını koruyabiliyor.
• Ücret: Tek kişi 1.139 €, partnerle 1.454 €. Karar süresi 1 yıl.

Ailelere tavsiyem şu: 5 yılın dolmasını beklemeden Hollandaca öğrenmeye başlayın. Uyum sınavı süreçteki en uzun adım olabiliyor. Bir de yurt dışında geçirdiğiniz süreleri not edin, çünkü uzun kesintiler sayacı sıfırlayabiliyor.