İngiltere’de İlk İş Deneyimi: CV Hazırlama ve British Mülakat Kültürü
İngiltere’de yarı zamanlı bir iş, staj ya da mezun programı ararken ilk engel çoğu zaman CV oluyor. Türkiye’de alışık olduğumuz format orada eksik veya fazla bilgi içerebiliyor. Bu yazıda İngiliz tarzı CV’nin kurallarını ve mülakatlarda sıkça karşılaşacağınız soru tarzını anlatıyorum.
UK tarzı CV nasıl olmalı?
- Uzunluk: Öğrenci ve yeni mezunlar için genellikle 1-2 sayfa.
- Fotoğraf yok: İngiltere’de CV’ye fotoğraf eklenmez.
- Kişisel bilgiler: Doğum tarihi, medeni hâl, uyruk ve din yazılmaz. İşverenler ayrımcılık riskini önlemek için bu bilgileri istemez. Ad, telefon, e-posta ve şehir yeterli.
- Personal profile: En üstte 3-4 cümlelik kısa bir tanıtım. Kim olduğunuzu ve ne aradığınızı anlatır.
- Ters kronoloji: Eğitim ve deneyim en yeniden eskiye doğru sıralanır.
- Somut başarılar: Görev listesi yerine yaptığınız işin sonucunu yazın.
- İngiliz İngilizcesi: “organise”, “programme” gibi yazımları tercih edin.
Her başvuruya kısa bir cover letter ekleyin ve ilana göre uyarlayın. Referanslar için “available on request” yazmak yeterli. Türkiye’deki not sisteminizi ve diploma derecenizi İngiliz karşılığıyla kısaca açıklamak, işverenin sizi doğru değerlendirmesini kolaylaştırır. Dosyayı PDF olarak, adınızın geçtiği bir dosya adıyla gönderin.
İş nerede aranır?
Öğrenciler için ilk adres üniversitenin kariyer ofisi ve iş portalıdır. Kampüs içindeki kafeterya, kütüphane veya öğrenci birliği işleri hem esnek saatli hem de vize kurallarına uygun olur. Mezun programları için şirketlerin kendi kariyer sayfalarını ve LinkedIn’i düzenli takip edin. Perakende ve hizmet sektöründe ise doğrudan mağazaya CV bırakmak hâlâ yaygın.
Competency-based interview
İngiliz işverenlerin çoğu, özellikle mezun programlarında, yetkinlik bazlı mülakat yapar. Sorular geçmişte yaşadığınız somut bir durumu anlatmanızı ister. “Bir ekipte anlaşmazlığı nasıl çözdünüz?” ya da “Baskı altında çalıştığınız bir dönemi anlatır mısınız?” gibi.
STAR yöntemi
Bu sorulara en etkili cevap STAR yapısıyla verilir:
| Adım | Ne anlatılır? | Önerilen pay |
|---|---|---|
| Situation (Durum) | Olayın geçtiği ortam | %10 |
| Task (Görev) | Sizin sorumluluğunuz | %10 |
| Action (Eylem) | Sizin attığınız adımlar | %60 |
| Result (Sonuç) | Ortaya çıkan sonuç ve öğrendikleriniz | %20 |
Tablodaki paylar yaygın bir kariyer ofisi önerisidir, kesin bir kural değildir. Ağırlığı “Action” bölümüne verin ve “biz” yerine “ben” diye konuşun. Büyük şirketlerde mülakattan önce online testler, video mülakat ve assessment centre aşamaları da olabilir.
British mülakat kültürü
- Dakiklik: 10 dakika erken orada olun. Online mülakatlarda bağlantıyı önceden test edin.
- Small talk: Başta hava veya yolculuk üzerine kısa sohbet normaldir. Rahat ve kibar olun.
- Ölçülü üslup: Abartılı övgü yerine kanıta dayalı, sakin bir anlatım beklenir.
- Soru sorun: Sonunda ekip ve rol hakkında bir iki soru hazırlayın.
- Çalışma izni: İşveren çalışma hakkınızı share code ile kontrol eder. Student vizesinde dönem içi haftada 20 saat sınırını bilin.
Öğrencilerime tavsiyem şu: Gitmeden önce Türkiye’deki staj, gönüllülük ve kulüp deneyimlerinizden STAR formatında 5-6 kısa hikâye hazırlayın. Mülakatlardaki soruların çoğu bu hikâyelerden biriyle cevaplanabiliyor.
Kaynaklar
- Prospects, How to write a CV
- National Careers Service, CV sections ve interview advice
- GOV.UK, Prove your right to work to an employer
- GOV.UK, Student visa: Work
