Macaristan’da Öğrenciyken Çalışabilir miyim? Haftalık Saat Sınırı

Evet, çalışabilirsiniz. Öğrenim amaçlı oturum izniniz varsa ders döneminde haftada en fazla 30 saat çalışma hakkınız var. Ders dönemi dışında ise yılda en fazla 90 gün tam zamanlı çalışabilirsiniz. Bu kural 2023 tarihli XC sayılı Yabancılar Kanunu’nun 54. maddesinin 8. fıkrasında yer alıyor.

Kural kimleri kapsıyor?

Sınır, AB dışından gelen ve aşağıdaki belgelerden birine sahip öğrenciler için geçerli:

• Öğrenim amaçlı oturum izni
• Öğrenci hareketliliği oturum izni
• Öğrenci hareketliliği belgesi

Çalışmaya başladığınızda işvereninizin durumu resmi makamlara bildirmesi gerekiyor. Kayıt dışı çalışmak oturum izninizi riske atar. Bir iş teklifi aldığınızda sözleşmede haftalık çalışma saatinin açıkça yazdığından emin olun.

Çalışma gelirini bütçenize katabilir misiniz?

Başvuru sırasında mali yeterliliği bugünkü kaynaklarınızla, yani banka dökümü ve sponsor belgeleriyle gösterirsiniz. İleride bulacağınız bir işi bu hesaba katmamanızı öneririm. Çalışma geliri cep harçlığına ve sürpriz giderlere destek olabilir. Kira ve okul ücretini bu gelire bağlamak ise riskli bir plan.

Çalışırken nelere dikkat etmelisiniz?

• Saat sınırı: Ders döneminde haftalık 30 saati aşmayın. Birden fazla işte çalışacaksanız toplam saatinizi kendiniz de takip edin.
• Akademik ilerleme: Diplomanızı programın öngördüğü sürenin bir buçuk katı içinde almazsanız izniniz uzatılmayabilir veya geri alınabilir. Pasif dönem de ret gerekçeleri arasında.
• Adres bildirimi: Adresiniz değişirse göç makamına üç gün içinde bildirmeniz gerekiyor.
• Dil: Macarca bilmiyorsanız iş seçenekleriniz daralabilir. İngilizce iş arayacaksanız beklentinizi buna göre ayarlayın.

Tatilde 90 gün kuralı nasıl işler?

Ders dönemi dışındaki tam zamanlı çalışma hakkı yıllık olarak hesaplanır ve toplamda 90 günü geçemez. Yaz tatilinde daha uzun çalışmayı düşünüyorsanız üniversitenizin akademik takvimine bakın. Dönemin ne zaman bittiğini ve yeni dönemin ne zaman başladığını bilmek, hangi haftalarda tam zamanlı çalışabileceğinizi netleştirir. Yeni dönem başladığında haftalık 30 saat sınırı yeniden geçerli olur.

İzin uzatma başvurusunda öğrenci belgesi, akademik ilerleme belgesi ve son üç aylık banka dökümü isteniyor. Çalışma geliriniz bu dökümlerde görünecek. Bu yüzden işvereninizin bildirimi ve ödemelerin kayıtlı olması uzatma dosyanızı da kolaylaştırır.

Mezun olduktan sonra ne oluyor?

Macaristan’da yükseköğrenimini tamamlayan öğrenciler iş aramak için en fazla dokuz ay geçerli bir izne başvurabiliyor. Bu izin daha sonra çalışma amaçlı bir karta, örneğin AB Mavi Kart’a dönüştürülebiliyor. Bu hak Macaristan’da alınan dereceye bağlı. Türkiye’deki diplomanız bunun için yeterli sayılmıyor. Başvuruda iş ve işçi bulma kurumuna (Munkaügyi Központ) kayıt, kira sözleşmesi, birkaç aylık özel sağlık sigortası ve son üç aylık banka dökümü isteniyor. Mezuniyet tarihiniz yaklaşırken bu belgeleri önceden hazırlamaya başlayın.

Benim öğrencilerime tavsiyem ilk dönemi çalışmadan geçirmeleri. Okulun temposunu, ders yükünü ve şehri tanıdıktan sonra saatlerinizi planlamak çok daha sağlıklı oluyor. Oturum izniniz okulunuza bağlı, bu yüzden notlarınız her zaman öncelikli olmalı.