Macaristan’da Öğrencilikten Kalıcı Oturuma Geçilebilir mi?

Kısa cevap: Doğrudan geçilemiyor. 2024’te yürürlüğe giren yeni yabancılar kanununa göre öğrenci oturumu ve mezuniyet sonrası iş arama izni, ulusal oturum kartı için gereken süreye sayılmıyor. AB oturum kartı da yükseköğrenim amacıyla Macaristan’da bulunanlara verilmiyor. Kalıcı oturum için mezun olduktan sonra uygun bir çalışma iznine geçip süreyi oradan biriktirmeniz gerekiyor.

2024’te ne değişti?

2023 tarihli XC sayılı Kanun 1 Ocak 2024’te yürürlüğe girdi ve oturum sistemini baştan düzenledi. Eski “ulusal yerleşme izni” yerini ulusal oturum kartına (nemzeti tartózkodási kártya), eski “AT yerleşme izni” de AB oturum kartına (EU tartózkodási kártya) bıraktı. Ofiste en sık duyduğum soru, öğrencilik yıllarının bu kartlara sayılıp sayılmadığı. Cevap ne yazık ki çoğu durumda hayır.

Ulusal oturum kartı

• Süre: Başvurudan önce Macaristan’da en az 3 yıl yasal ve kesintisiz oturum gerekiyor.
• Sayılmayan izinler: OIF’in listesinde öğrenim amaçlı oturum (iş arama ve iş kurma dahil), konuk işçi, istihdam amaçlı oturum ve staj gibi izinler var.
• Belgeler: Yeterli geçim kaynağı, konut ve sağlık sigortası kanıtı isteniyor.
• Geçerlilik: Kart en fazla 10 yıl geçerli ve uzatılabiliyor. 6 aydan uzun süre Macaristan dışında kalmak kartın geri alınma nedeni.

AB oturum kartı (AB uzun süreli oturum)

• Süre: Macaristan’da en az 5 yıl yasal oturum gerekiyor.
• Öğrenciler: OIF, yükseköğrenim amacıyla bulunanlara bu kartın verilmeyeceğini belirtiyor.
• Mavi Kart yolu: AB Mavi Kart sahipleri için ayrı bir yol var. Macaristan’da 2 yıl kesintisiz oturum ve AB ülkelerinde Mavi Kart, araştırma veya öğrenim izniyle toplam 5 yıl oturum aranıyor.
• Geçerlilik: En fazla 10 yıl. AB dışında 12 aydan uzun kalmak kartın geri alınma nedeni.

Kültür sınavı ve pratik yol haritası

1 Ocak 2025’ten sonra yapılan ulusal ve AB oturum kartı başvurularında Macar kültür bilgisi sınavı belgesi isteniyor. Sınav başvuruları Budapeşte Başkent Hükümet Ofisi’ne yapılıyor. Öğrenciler için gerçekçi yol şöyle:

• Mezuniyetten sonra iş arama iznine geçmek.
• İş bulunca AB Mavi Kart gibi süreye sayılan bir çalışma iznine geçmek.
• Gereken süreyi kesintisiz doldurup kültür sınavıyla birlikte başvurmak.

Öğrenim süresinin AB oturum kartı hesabına nasıl yansıyacağı kişisel duruma göre değişebiliyor. Başvurudan önce güncel kuralı OIF’ten teyit edin.

Süreyi bozan durumlar

Kalıcı oturum için aranan süre “kesintisiz” olmalı. Bu yüzden izinler arasında boşluk bırakmamak çok önemli. Öğrenci izninden iş arama iznine, oradan çalışma iznine geçerken her başvuruyu süre dolmadan yapın. Uzun yurt dışı seyahatleri ve geçerliliği biten izinler, biriktirdiğiniz süreyi riske atabilir.

Ailelere tavsiyem şu: Macaristan’ı yalnızca kalıcı oturum hedefiyle seçmeyin. Eğitimin kalitesi ve maliyeti açısından güçlü bir seçenek, ama kalıcılık yolu mezuniyetten sonra başlıyor. Uzun vadeli planınız varsa iş piyasasında karşılığı olan bir bölüm seçmek en sağlam adım.