O-1 Vizesi (Olağanüstü Yetenek Vizesi) Kimlere Verilir, Şartları Nelerdir?

H-1B çekilişindeki belirsizlik arttıkça O-1 vizesi daha çok konuşulur oldu. Bu vize, alanında olağanüstü başarı gösterdiğini belgeleyebilen kişiler için verilen geçici çalışma vizesidir. Kota ve çekiliş yoktur. Ancak “olağanüstü” çıtası yüksektir. Bu yazıda kimlerin başvurabileceğini ve sürecin maliyetini anlatıyorum.

O-1A ve O-1B farkı

• O-1A: Bilim, eğitim, iş dünyası ve spor. Alanın en üst kesiminde yer aldığınızı göstermeniz gerekir.
• O-1B: Sanat, sinema ve televizyon. Sanatta “seçkinlik” (distinction) aranır, sinema ve televizyonda çıta daha yüksektir.

Kriterler

O-1A için uluslararası tanınan büyük bir ödül tek başına yeterlidir. Böyle bir ödül yoksa sekiz kriterden en az üçünü karşılamanız gerekir. Bunlar arasında ulusal veya uluslararası ödüller, seçkin üyelik gerektiren dernekler, sizin hakkınızda yayımlanmış yazılar, jüri veya hakemlik görevleri, özgün katkılar, akademik yayınlar, önemli kuruluşlarda kritik rol ve yüksek maaş yer alır. O-1B’de de benzer şekilde büyük bir ödül adaylığı ya da altı kriterden en az üçü istenir. Kriter saymak tek başına yetmez. USCIS dosyanın bütününe bakar ve alanınızın zirvesinde olduğunuza ikna olmak ister.

Başvuru nasıl işler?

• Dilekçe sahibi: ABD’li bir işveren veya acente (agent) I-129 formuyla başvurur. Kendiniz dilekçe veremezsiniz.
• Danışma görüşü: Alanınızdaki bir meslek kuruluşundan yazılı görüş (advisory opinion) gerekir.
• Süre: İlk onay en fazla 3 yıl, ardından 1 yıllık uzatmalar.
• Konsolosluk: Onaydan sonra Türkiye’deki ABD temsilciliğinde vize mülakatına girersiniz.

Acente yolu, birden fazla işverenle veya proje bazlı çalışan profesyoneller ve sanatçılar için kullanılır. Bu durumda dosyaya tüm etkinliklerin, işlerin ve tarihlerin yer aldığı bir program (itinerary) ve sözleşmeler eklenir. O-1 sahibinin eşi ve 21 yaş altı çocukları O-3 vizesiyle ABD’ye gelebilir, ancak bu vizeyle çalışamazlar. Eğitim almaları ise mümkündür. O-1 sahipleri ileride EB-1A veya EB-2 NIW gibi Green Card yollarını da değerlendirir, çünkü iki başvuruda kullanılan belgeler büyük ölçüde örtüşür.

Bu tutarlara avukat ücreti, çeviri ve belge hazırlık masrafları eklenir. Vize bütünlük ücretinin uygulamasını da başvuru öncesinde temsilcilik sitesinden kontrol edin.

Dosyayı güçlendiren noktalar

• Basında çıkan haberleri ve yayın listelerini tarih ve kaynak bilgisiyle düzenleyin.
• Alanınızdaki tanınmış isimlerden somut katkınızı anlatan referans mektupları alın.
• Maaşınızı sektör ortalamalarıyla karşılaştıran belgeler ekleyin.

Benim tavsiyem şu: O-1’i “son çare” olarak görmeyin, kariyerinizin başından itibaren belge biriktirin. Ödül, yayın ve basın haberleri bir gecede oluşmaz. Dosyanızın O-1 çıtasına ulaşıp ulaşmadığını bir göçmenlik avukatıyla değerlendirin. Bu yazı hukuki tavsiye yerine geçmez.