Avustralya’da Staj ve Co-op Programları ile İş Deneyimi Kazanma

Kanada’daki co-op programlarını bilen aileler Avustralya’da da benzerini soruyor. Avustralya’da ayrı bir co-op vizesi yok. İş deneyimi, okulların Work Integrated Learning (WIL) dediği staj ve uygulama modülleriyle kazanılıyor. Bu yazıda staj türlerini ve dikkat edilecek kuralları anlatıyorum.

WIL nedir?

WIL, ders programının içine yerleştirilmiş iş deneyimidir. Hemşirelik ve öğretmenlikte klinik veya okul uygulaması, mühendislik ve işletmede endüstri projesi ya da staj bu kapsamdadır. Bazı programlarda zorunlu, bazılarında seçmelidir. Bu ayrım, vizenizdeki çalışma sınırı açısından önemli.

Staj türleri ve 48 saat kuralı

• Zorunlu kayıtlı staj: Kursun CRICOS’a kayıtlı zorunlu bir parçasıysa 48 saate sayılmaz.
• Seçmeli staj: Kurs için şart değilse, ücretli de olsa ücretsiz de olsa iki haftadaki 48 saate sayılır.
• Okul dışı staj: Kendi bulduğunuz ve kursla bağlantısı olmayan stajlar da sınıra dahildir.
• Tatil dönemi: Resmi tatillerde saat sınırı yok. Yaz tatili tam zamanlı staj için en uygun zaman.

Ücretsiz staj ne zaman yasal?

Fair Work Ombudsman’a göre ücretsiz çalışma ancak belirli durumlarda yasal:

• Mesleki uygulama (vocational placement): Bir eğitim programının resmi parçası olan staj ücretsiz olabilir.
• İş ilişkisi yoksa: Ana fayda size ait olmalı, işletme için üretken iş yapmamalısınız ve staj gerçek bir öğrenme deneyimi sunmalı.
• Deneme çalışması: Boş bir pozisyon için becerinizi göstermeye yetecek kadar, genellikle bir saatten bir vardiyaya kadar sürebilir ve gözetim altında olmalı.

Bu şartlar dışında, normalde ücretli personelin yaptığı işi yapıyorsanız çalışan sayılırsınız. O zaman asgari ücret ve diğer haklar geçerli olur.

Staj nasıl bulunur?

• Okulun kariyer merkezi: Zorunlu stajlarda yerleştirmeyi çoğu zaman okul organize eder. Seçmeli stajlar için ilanları kariyer merkezi paylaşır.
• Sektör bağlantıları: Endüstri projeleri ve kariyer fuarları işverenlerle tanışmanın en kolay yoludur.
• Yarı zamanlı iş: Alanınızla ilgili yarı zamanlı bir iş de staj kadar değerli bir referans olabilir.

Mezuniyet sonrası deneyim

Staj, mezuniyetten sonra Temporary Graduate Visa (Subclass 485) ile tam zamanlı çalışmaya geçerken özgeçmişinizi güçlendirir. Avustralya’da işverenler yerel deneyime önem veriyor. Bu yüzden okul seçerken programda WIL olup olmadığına mutlaka bakın.

Kanada co-op’u ile en önemli fark şu: Avustralya’da staj için ayrı bir çalışma izni almanıza gerek yok. Zorunlu staj öğrenci vizenizin kapsamında yapılır. Buna karşılık her programda staj garantisi yoktur. Program sayfasında WIL modülünün kredisini, süresini ve okulun yerleştirme desteği verip vermediğini kontrol etmek gerekiyor. Mesleki eğitim (VET) programlarında da işyeri uygulaması içeren sertifikalar bulunuyor.

Öğrencilerime tavsiyem şu: Bir staj teklifi geldiğinde önce zorunlu mu seçmeli mi olduğunu okulunuza sorun. Ardından saatleri 48 saatlik sınırla birlikte planlayın. Ücretsiz bir teklifin yasal olup olmadığından emin değilseniz Fair Work Ombudsman’ın rehberine bakın.