Hollanda’da Staj Yaparak Oturum ve Çalışma İzni Kazanma Yolları

Hollanda’da staj, çoğu öğrenci için ilk gerçek iş deneyimi. Doğru kurgulandığında da kalıcı bir işe ve oturuma açılan kapı oluyor. Ancak staj izninin kuralları, stajı ne zaman ve hangi statüyle yaptığınıza göre değişiyor. Bu yazıda üç durumu ayrı ayrı anlatıyorum.

1. Okurken yapılan zorunlu staj

Hollanda’da öğrenci izniyle okuyorsanız ve staj programınızın parçasıysa, işverenin TWV çalışma izni almasına gerek yok. Şart, öğrenci, okul ve şirket arasında imzalanan üçlü staj sözleşmesi (stageovereenkomst).

• Stajın konusu bölümünüzle ilgili olmalı ve okul sözleşmeyi imzalamalı.
• Mevcut öğrenci izniniz staj süresini kapsıyorsa ek bir izin gerekmez.
• Programın parçası olmayan bir staj ise “çalışma” sayılır. Bu durumda TWV gerekir ve öğrenciler haftada en fazla 16 saat çalışabilir.

2. Mezuniyet sonrası staj izni (GVVA)

Yurt dışında okuyan ya da son 2 yıl içinde HBO veya üniversite düzeyinde mezun olan kişiler, Hollanda’da staj için tek izin (GVVA) alabilir. Bu izin oturum ve çalışma iznini birleştirir.

• Süre: Staj sözleşmesi kadar, en fazla 1 yıl.
• Sözleşme: Stajın hedeflerini ve staj ücretini gösteren bir anlaşma istenir.
• Başvuru: Genellikle işveren yapar. İşverenin IND’de tanınmış referans olması zorunlu değil, ancak süreci hızlandırır.
• Karar süresi: Yasal süre 60 gün. Tanınmış referansın eksiksiz başvurularında hedef 2 hafta.

3. Zoekjaar sırasında staj

Orientation year (zoekjaar) izniyle TWV olmadan serbestçe çalışabilir veya staj yapabilirsiniz. Kartınızda “Arbeid vrij toegestaan, TWV niet vereist” yazar. Bu yüzden mezunlar için en esnek yol çoğu zaman budur. Ancak izin 1 yıl sürer ve uzatılamaz, stajı bu süre içinde bir iş teklifine dönüştürmeniz gerekir.

Kısa stajlar ve AB programları

90 günden kısa bir staj için oturum izni gerekmez, ancak Schengen vizesi ve çoğu durumda TWV gerekir. Erasmus+ gibi bir AB programıyla başka bir AB ülkesinden gelen öğrenciler için ayrı bir hareketlilik prosedürü var. Bu durumda tanınmış referansın IND’ye bildirim yapması yeterli olabiliyor. Türk vatandaşları için çalışma amaçlı izinlerde IND ücreti 85 €, ancak başvuruyu kimin hangi formla yapacağını işverenle önceden netleştirmekte fayda var.

Stajdan kalıcı işe

Stajın asıl değeri, aynı şirketten iş teklifi alma ihtimali. Mezuniyetten sonraki 3 yıl içinde veya zoekjaar izniyle kennismigrant başvurusunda indirimli maaş eşiği aylık brüt 3.122 € uygulanıyor. Bunun için işverenin tanınmış referans olması gerekiyor. Staj izniyle geçen süre ise süresiz oturum hesabında geçici amaçlı ikamet sayılıyor. Bu yüzden asıl hedef, stajı bir an önce kennismigrant gibi kalıcı amaçlı bir izne dönüştürmek.

Öğrencilere tavsiyem şu: Staj yerini seçerken şirketin IND’de tanınmış referans olup olmadığını en baştan sorun. Staj sonunda gelen iş teklifi ancak bu şartla kennismigrant iznine dönüşebiliyor. Staj sözleşmenizi de imzadan önce okulunuzun uluslararası ofisine kontrol ettirin.