Kışla Yaşamayı Öğrenmek: Soğuk İklimin Gerçek Etkisi

Kanada ya da Kuzey Avrupa’yı düşünen herkese önce kışı sorarım. Çünkü soğuk, bavula sığmayan ama her gün hissedilen bir gerçek. İyi haber, kışla yaşamanın öğrenilebilir olması. Yeter ki onu hafife almayın ve bütçenize de dahil edin.

Neden bu konuyu yazıyorum?

Yıllar içinde gördüğüm kadarıyla öğrenciler okul, vize ve kira için aylarca hazırlanıyor. Kış için ise genellikle “bir mont alırım” deyip geçiyor. Oysa ilk kış, uyum sürecinin en çok zorlandığı dönem olabiliyor. Kanada’yı yakından tanıyan biri olarak bu konuyu ayrıca konuşmak istedim. Kuzey Avrupa’yı ise danışman olarak, öğrencilerin ve ailelerin sorduğu sorular üzerinden takip ediyorum. Pratik hazırlık için Kanada kışına hazırlık rehberimiz de işinize yarar.

Artıları

• Altyapı soğuğa göre kurulmuş: Evler, okullar ve toplu taşıma kışa göre tasarlanıyor. Kar yağdı diye hayat durmuyor.
• Kış sporları ve doğa: Paten, kayak ve karda yürüyüş günlük hayatın parçası. Kışı sevmenin en iyi yolu dışarı çıkmak.
• Kuru soğuk: Kanada’nın iç bölgelerinde soğuk genellikle kuru. Doğru giyindiğinizde rakamların düşündürdüğü kadar zor gelmeyebilir.
• Yaz daha değerli hâle geliyor: Uzun kışın ardından gelen uzun yaz günleri insanı gerçekten canlandırıyor.
• Kış kültürü: İskandinav ülkelerinde evde sıcak ve aydınlık bir ortam kurmak bir yaşam biçimi. Bu alışkanlık uyumu kolaylaştırıyor.

Kışı sevenlerin ortak bir alışkanlığı var. Havaya göre plan yapmak yerine plana göre giyiniyorlar. Bu küçük fark, kışı çekilir hâle getiriyor.

Eksileri

• Kısa günler: Aralık ayındaki en kısa günde gün ışığı Toronto’da yaklaşık 9 saat, Montréal’de 8 buçuk saatin biraz üzerinde, Edmonton’da yaklaşık 7,5 saat. Stockholm’de 6 saat civarında, Helsinki’de ise 5 saat 49 dakika. Karşılaştırma için İstanbul’da bu süre 9 saatin biraz üzerinde.
• Kış depresyonu riski: Bazı insanlarda güneş azaldıkça yorgunluk, isteksizlik ve uyku düzeninde değişiklik görülebiliyor. Kanada Ruh Sağlığı Derneği bu tabloyu mevsimsel duygudurum bozukluğu (SAD) olarak tanımlıyor. Belirtiler her yıl tekrar ediyor ve günlük hayatı etkiliyorsa kendi kendinize karar vermeyin, bir doktora danışın.
• Giyim maliyeti: İyi bir kış montu, su geçirmez bot, eldiven ve termal içlik ilk yılın ciddi kalemlerinden. Bunları Türkiye’den almak her zaman avantajlı olmayabilir, çünkü yerel ürünler o iklime göre üretiliyor.
• Isınma giderleri: Bazı kiralık evlerde ısınma kiraya dahil, bazılarında ayrı ödeniyor. Kış aylarında fatura belirgin şekilde artabiliyor. Sözleşmede bunu mutlaka sorun.
• Kuru iç hava: Kaloriferli evlerde hava çok kuruyabiliyor. Cilt ve boğaz bundan etkilenebiliyor. Nemlendirici ve bol su ilk haftalardan itibaren işinize yarar.
• Ulaşım ve güvenlik: Buzlu yollar, gecikmeler ve kısa günler günlük planı zorlaştırıyor. Araba kullanacaksanız kış lastiği ayrı bir masraf.

Gün ışığı rakamları ilk bakışta küçük bir fark gibi görünebilir. Ama sabah karanlıkta okula gidip akşam karanlıkta dönmek, haftalar boyunca sürünce insanın enerjisini etkiliyor. Kuzeye çıktıkça bu etki artıyor. Şehir seçerken okul ve kiranın yanında enlemi de hesaba katmanızı öneririm.

Kimlere uygun, kimlere değil?

Kış herkesi farklı etkiliyor. Aynı şehirde iki kişi bambaşka bir kış geçirebiliyor. Belirleyici olan çoğu zaman hazırlık ve günlük düzen.

• Uygun: Kar ve soğuğu seven, kışı bir mevsim olarak yaşayabilenler.
• Uygun: Düzenli spor yapan ve günlük rutinini koruyabilen kişiler.
• Uygun: Kayak ya da paten gibi yeni bir kış hobisi edinmeye açık olanlar.
• Uygun: İlk kış için bütçe ayırmış ve giyimini önceden planlamış olanlar.

• Zor olabilir: Güneş azaldığında keyfi belirgin biçimde düşenler. Bu kişilere daha ılıman şehirleri de düşünmelerini öneririm.
• Zor olabilir: Bütçesi çok sınırlı olup kış masraflarını hesaba katmamış olanlar.
• Zor olabilir: Sosyal çevresi olmadan, evde yalnız kalmaya eğilimli kişiler.

İlk kışınız için en önemli tavsiyem gün ışığını kaçırmamanız. Öğle saatlerinde kısa da olsa dışarı çıkın, haftada birkaç kez spor yapın ve bir sosyal grup bulun. Montu ilk karla birlikte değil, sonbaharın başında alın. Kendinizi uzun süre kötü hissederseniz bunu bir doktorla konuşmaktan çekinmeyin.