Türk Toplulukları: Yakın Olmanın Faydası ve Zararı

Yurt dışındaki Türk topluluğu, doğru kullanıldığında ilk aylarınızı ciddi şekilde kolaylaştırır. Tek başına bütün sosyal hayatınız hâline geldiğinde ise dil, kariyer ve uyum sürecinizi yavaşlatabilir. Bence asıl mesele dengeyi nasıl kurduğunuz. Bu yazıda iki tarafı da açıkça anlatmaya çalışıyorum.

Neden bu konuyu yazıyorum?

Görüşmelerde iki uç soru duyuyorum. Bir kısım aile “Çocuğum Türklerin olduğu bir şehre gitsin, yalnız kalmasın” diyor. Bir kısım öğrenci de “Türk olmayan bir yere gideyim, sadece İngilizce konuşayım” diyor. İkisinin de haklı olduğu noktalar var. Topluluklar ülkeden ülkeye, şehirden şehre ve kuşaktan kuşağa çok farklı. Bu yüzden genelleme yapmadan, yıllar içinde gördüğüm faydaları ve riskleri yazmak istedim. Kanada’yı yakından tanıdığım için şunu da ekleyeyim: Orada kültür dernekleri, öğrenci kulüpleri ve mesleki ağlar çok çeşitli. Her birinin amacı ve havası farklı. Hepsini tek bir “Türk topluluğu” gibi düşünmek doğru olmuyor.

Artıları

• İlk günlerde pratik destek: Ev bulma, banka hesabı, telefon hattı veya hangi doktora gidileceği gibi konularda tecrübeli birine sormak zaman kazandırır.
• Duygusal güvence: Bayramlarda, hastalıkta veya zor bir sınav döneminde kendi dilinizde konuşabileceğiniz birilerinin olması iyi gelir.
• Ağ ve iş bağlantısı: Mesleki derneklerde ve öğrenci kulüplerinde tanışılan kişiler bazen staj veya iş fırsatlarına kapı aralar.
• Kültürü yaşatmak: Çocuklu aileler için Türkçe, gelenekler ve aile bağları açısından topluluk önemli bir dayanak olabilir.
• Gönüllülük fırsatı: Yeni gelenlere yardım etmek size de bir aidiyet duygusu kazandırır.

Bu faydaların çoğu ilk aylarda daha belirgin. Yeni bir ülkede her şey yabancıyken tanıdık bir ses duymak, kararları daha sakin vermenizi sağlıyor. Zamanla ihtiyaç değişiyor ve topluluk bir destek ağından çok bir sosyal çevreye dönüşüyor.

Eksileri

• Dil gelişiminin yavaşlaması: Günün çoğu Türkçe geçerse yerel dil ve aksan yavaş ilerler. Bu da mülakatlarda hemen fark edilir.
• Kapalı çevre riski: Bütün arkadaşlarınız aynı çevreden olursa yerel kültürü ve iş hayatını tanımanız gecikebilir.
• Yanlış bilgi: Vize, vergi veya kira hakkında “bir tanıdık söyledi” bilgisi çoğu zaman eski veya kişiye özeldir. Resmi kaynaktan kontrol etmek şart.
• Güven istismarı: Ne yazık ki “aynı memleketten” güveniyle kayıt dışı iş, depozitosuz kira veya belgesiz anlaşma teklif edildiği oluyor. Bu risk her toplulukta var.
• Sosyal baskı: Küçük çevrelerde herkes birbirini tanır. Bu durum bazı kişiler için kısıtlayıcı olabilir.

Bu risklerin hiçbiri topluluğun kendisinden kaynaklanmıyor. Aynı riskler her göçmen grubunda görülüyor. Fark, sizin bu çevreyi nasıl kullandığınızda ortaya çıkıyor. Topluluk içindeki insanlar da birbirinden çok farklı. Aynı dernekte farklı yaşlarda, mesleklerde ve görüşlerde insanlarla karşılaşırsınız. Yardım almak ve vermek çok değerli. Ama resmi işlerde son sözü her zaman ilgili kurumun sitesi ve yazılı sözleşme söylemeli.

Kimlere uygun, kimlere değil?

Topluluğa yakın olmak şu kişilere daha çok fayda sağlar:

• İlk kez yurt dışına çıkan ve ilk aylarda desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler
• Çocuğuyla birlikte taşınan ve kültürel bağı korumak isteyen aileler
• Mesleki dernekler aracılığıyla ağ kurmak isteyen profesyoneller
• Gönüllü çalışmayla hem yardım edip hem çevre edinmek isteyenler

Şu durumlarda dikkatli olmak gerekir:

• Dil seviyesi henüz zayıf olan ve hızlı ilerlemesi gerekenler
• Yerel iş piyasasına hızlı girmek isteyenler
• Kiralık ev veya iş teklifini yazılı sözleşme olmadan kabul etmeye yatkın olanlar
• Önemli kararları resmi kaynağa bakmadan çevreden duyduklarına göre verenler

Almanya özelinde bu konuyu Almanya’da Türk öğrenci olmak yazımda, İngiltere’deki uyum sürecini de İngiltere’de yaşamanın artıları ve eksileri yazımda anlattım.

Öğrencilere hep önerdiğim basit bir oran var: Haftanızın bir kısmını Türk arkadaşlarınızla, büyük kısmını yerel ve uluslararası çevreyle geçirin. Topluluk sizin güvenli limanınız olsun. Rotanızı ise yeni çevreler, kulüpler ve iş hayatı belirlesin. Gittiğiniz ilk ay hem bir Türk derneğine hem de okulunuzdaki uluslararası bir kulübe katılmayı deneyin. İki dünyayı birlikte kurmak, sonradan birini sıfırdan kurmaktan çok daha kolay.