Macaristan’da Mezun Olunca Kalabilir miyim? İş Arama ve Çalışma İzni

Kısa cevap: Evet, ama sınırlı bir süre için. Öğrenimini tamamlayan yabancı öğrenciler “iş arama veya iş kurma amaçlı” oturum iznine başvurabiliyor. Bu izin en fazla 9 ay geçerli ve uzatılamıyor. Bu sürede iş bulursanız uygun bir çalışma iznine geçmeniz gerekiyor.

İş arama izni kimlere veriliyor?

Macaristan’da 1 Ocak 2024’te yürürlüğe giren 2023 tarihli XC sayılı Kanun ile yabancıların oturum kuralları yeniden düzenlendi. OIF’in güncel bilgilerine göre bu izne şu koşullarla başvurabiliyorsunuz:

• Geçerli öğrenci oturumu: Öğrenim amaçlı oturum izniniz hâlâ geçerli olmalı ve öğreniminizi tamamlamış olmalısınız.
• Seviye uyumu: Aradığınız iş veya kuracağınız işletme, tamamladığınız eğitimin seviyesine uygun olmalı.
• Mali yeterlilik: Geçim, konaklama, dönüş yolculuğu ve sağlık giderlerini karşılayabildiğinizi banka belgesi gibi bir kanıtla göstermelisiniz.
• Sağlık sigortası: Sosyal güvenlik kapsamı, uluslararası anlaşma veya giderleri karşılayacak yeterli maddi imkân gerekiyor.

Başvuru zamanı kritik

Başvuru Macaristan’dayken Enter Hungary platformu üzerinden yapılıyor. Öğrenci oturum izninizin bitiş tarihinden en az 15 gün önce başvurmanız gerekiyor. Mezuniyet tarihinizi ve oturum izninizin bitiş tarihini son dönemin başında yan yana koyup planlamanızı öneririm. Bir Macar işvereninden, işe 3 ay içinde başlayacağınızı gösteren bir belge alırsanız bunu da destekleyici belge olarak sunabilirsiniz.

İş bulunca hangi izne geçilir?

OIF, iş arama izni geçerliyken Macaristan’dan AB Mavi Kart, Hungarian Card veya konuk serbest çalışan izni için başvurulabileceğini belirtiyor. Bu iznin amacı iş aramak veya iş kurmak. Çalışmaya başlamadan önce hangi izne geçeceğinizi netleştirin.

• AB Mavi Kart: Yükseköğrenim gerektiren bir iş ve en az bir yıllık iş sözleşmesi aranıyor. Maaş eşiği her yıl güncelleniyor, başvurudan önce güncel tutarı kontrol edin.
• Hungarian Card: Nitelikli pozisyonlar için tasarlanmış bir izin. Diploma şartlarını işverenle birlikte kontrol edin.
• Konuk işçi izni: 6 Haziran 2026’dan bu yana hiçbir ülke vatandaşına yeni konuk işçi izni verilmiyor; hükümet yabancı çalışan mevzuatını yeniden inceliyor (Ulusal Yabancılar Genel Müdürlüğü, Ekim 2026).

Son yıl için zaman planı

• Son yılın başı: Oturum izninizin bitiş tarihini kontrol edin ve gerekiyorsa uzatma takvimini planlayın.
• Mezuniyetten önceki aylar: İş başvurularına başlayın, mali yeterlilik ve sigorta belgelerinizi hazırlayın.
• Öğrenci izni bitmeden: İş arama izni başvurusunu en az 15 gün önce yapın. Bu tarihi kaçırırsanız Macaristan’da kalma hakkınızı kaybedebilirsiniz.

Uzun vadede kalıcı oturum hedefiniz varsa hangi iznin bu süreye sayıldığını önceden bilmek gerekiyor. Kısaca söylemek gerekirse, öğrenci izni ve iş arama izni ulusal oturum kartı için gereken süreye sayılmıyor. Bu yüzden mezuniyetten sonra seçeceğiniz çalışma izni, uzun vadeli planınızın asıl başlangıç noktası oluyor. Ayrıntıları bir sonraki yazıda anlatıyorum.

Ailelere ve öğrencilere tavsiyem şu: İş aramaya mezuniyetten sonra değil, son yılın başında başlayın. 9 aylık süre ilk bakışta uzun görünse de işe alım, sözleşme ve yeni izin başvurusu bu süreyi hızla tüketiyor. Staj ve yarı zamanlı iş deneyimi de bu aşamada en güçlü referansınız olur.