Macarca Bilmeden Macaristan’da Hayat

Kısa cevabım şu: İngilizce programda okuyan bir öğrenci, Budapeşte’de Macarca bilmeden günlük hayatını büyük ölçüde idare edebilir. Ancak şehir dışına çıktıkça, resmi işlere girdikçe ve iş aramaya başladıkça Macarcanın eksikliği hissedilir. Birkaç yüz kelimelik temel Macarca bile hayatı belirgin şekilde kolaylaştırır.

Neden bu konuyu yazıyorum?

Macaristan’ı düşünen öğrencilerin ve ailelerin görüşmelerde en sık sorduğu sorulardan biri “Macarca öğrenmek zorunda mıyım?” oluyor. Macarca zor bir dil olarak bilinir ve bu ün bazı öğrencileri baştan tedirgin ediyor. Ben de hangi alanlarda İngilizcenin yettiğini, hangi alanlarda yetmediğini dürüstçe anlatmak istedim. Çünkü bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişiyor. Yalnızca okuyup dönecek bir öğrenciyle, mezuniyetten sonra Macaristan’da kalmak isteyen bir öğrencinin ihtiyacı aynı değil. Okuyacağınız şehir, bölümünüz ve çalışma planınız da bu dengeyi belirliyor. Aşağıda her iki tarafı da açıkça sıraladım.

Artıları

• İngilizce programlar yaygın: Tıp, mühendislik, işletme ve birçok yüksek lisans programı tamamen İngilizce. Ders, sınav ve kampüs hayatı bu dilde yürüyor.
• İngilizce seviyesi iyi: EF İngilizce Yeterlilik Endeksi’nde Macaristan “yüksek” yeterlilik grubunda yer alıyor. Budapeşte’de gençlerle, kafelerde ve mağazalarda İngilizce çoğunlukla yetiyor.
• Üniversite desteği: Uluslararası öğrenci ofisleri oturum izni, adres kaydı ve sigorta gibi konularda İngilizce yardım sağlıyor.
• Dijital resmi işlemler: Konaklama bildirimi ve oturum izni uzatma gibi işler Enter Hungary platformu üzerinden yürüyor. Sistemin İngilizce kullanım kılavuzu var.
• Türkçe konuşana tanıdık yapı: Macarca, Türkçe gibi eklemeli bir dil ve ünlü uyumu var. Bazı kelimeler de Türkçeye benziyor, örneğin “alma” Macarcada da elma anlamına geliyor.

Eksileri

• Resmi yazışmalar Macarca: Kira sözleşmesi, fatura, banka evrakı ve bazı resmi bildirimler çoğunlukla Macarca geliyor.
• Sağlık hizmeti: Devlet hastanelerinde ve eczanelerde İngilizce konuşan personel bulmak her zaman mümkün olmuyor.
• Şehir dışında fark büyük: Debrecen, Pécs veya Szeged gibi şehirlerde, özellikle yaşça büyük kişilerle İngilizce iletişim daha sınırlı.
• Öğrenci işleri: Haftada 30 saate kadar çalışma hakkınız var. Ancak kafe, market ve müşteri hizmeti işlerinin çoğu Macarca istiyor.
• Mezuniyet sonrası kariyer: Uluslararası şirketlerde İngilizce yetebilir. Yerel iş piyasasında ise Macarca belirleyici bir avantaj.

Macarcaya nereden başlamalı?

Macarca, Ural dil ailesine ait ve komşu ülkelerin dillerine benzemiyor. Bu yüzden ilk bakışta zor görünüyor. Ancak hedefi günlük hayatı rahatlatmak olarak koyduğunuzda tablo değişiyor. Görüşmelerde öğrencilere önerdiğim yol şu:

• Üniversitenin kursları: Birçok üniversite uluslararası öğrencilere Macarca dersleri sunuyor. Tıp gibi bazı programlarda bu dersler müfredatın parçası.
• Önce hayatta kalma kelimeleri: Selamlaşma, teşekkür, sayılar, yön sorma ve market ürünleri ilk hedef olmalı.
• Resmi işlerde destek: İlk kira sözleşmesi ve banka hesabı gibi işlerde üniversitenin uluslararası ofisinden ya da Macarca bilen bir arkadaştan yardım alın.
• Türkçenin avantajını kullanın: Eklerle kelime kurma mantığı size tanıdık gelecek. Bu, özellikle dilbilgisini kavramayı hızlandırıyor.

Kimlere uygun, kimlere değil?

Macarca bilmeden Macaristan’da yaşamak şu kişiler için gayet mümkün:

• İngilizce programda okuyup ailesinden düzenli destek alan öğrenciler
• Budapeşte’de yaşayacak ve uluslararası bir çevrede kalacak olanlar
• Mezuniyetten sonra başka bir ülkeye geçmeyi planlayanlar

Şu durumlarda Macarcayı erkenden öğrenmeye başlamak gerekir:

• Öğrenciyken yarı zamanlı çalışarak gelir elde etmek isteyenler
• Budapeşte dışındaki bir şehirde okuyacak olanlar
• Mezuniyetten sonra Macaristan’da kalıp çalışmayı düşünenler

Çalışma kuralları için öğrenciyken çalışma, ilk haftalar için Macaristan’a varınca ilk yapılacaklar, mezuniyet sonrası için mezun olunca kalabilir miyim yazılarıma göz atabilirsiniz.

Öğrencilere hep söylediğim şu: Macarcayı akıcı konuşmak zorunda değilsiniz. Selamlaşma, sayılar, market ve doktor için gereken temel ifadeleri ilk dönemde öğrenin. Bu küçük yatırım hem günlük işleri kolaylaştırır hem de Macarların size bakışını değiştirir. Birkaç kelimeyle bile Macarca konuşmaya çalışan bir yabancı, çoğu zaman daha sıcak bir karşılık görür ve yardım istemekte daha rahat eder.