İspanya’da Sosyal Hayat ve Saat Farkı: Akşam Yemeği 22.00’de

İspanya’ya giden birinin ilk şaşırdığı şey çoğu zaman saatler oluyor. Öğle yemeği öğleden sonraya, akşam yemeği ise 21.00 ile 22.00 arasına kayıyor. Bunun arkasında hem kültür hem de ülkenin kullandığı saat dilimi var. Bu düzene uyum sağlayan kişi, İspanya’nın sosyal hayatının en güzel tarafını yaşıyor.

Neden bu konuyu yazıyorum?

İspanya’ya giden öğrencilerin ilk haftalarda en çok dile getirdiği konulardan biri bu oluyor. Erken saatte gidilen boş restoranlar, geç başlayan buluşmalar ve gece yarısına uzanan sofralar yıllar içinde çok duyduğum şaşkınlıklar. Bu küçük bir detay gibi görünüyor. Oysa uyku düzeninizi, ders çalışma saatinizi ve arkadaşlık kurma biçiminizi doğrudan etkiliyor. Gitmeden bilmek uyumu çok kolaylaştırıyor.

Saatler neden bu kadar geç?

İspanya’nın büyük bölümü coğrafi olarak Greenwich meridyeninin üzerinde. Yani doğal olarak İngiltere ve Portekiz ile aynı saati kullanması beklenirdi. Ancak ülke, 7 Mart 1940 tarihli bir bakanlık kararıyla saatini bir saat ileri aldı ve Orta Avrupa saatinde kaldı. Bunun Almanya’ya bir jest olduğu sıkça söylenir. İspanya Ulusal Astronomi Gözlemevi’nin eski astronomlarından Pere Planesas ise bu yorumu doğru bulmuyor. Sonuç olarak saatler kışın güneşe göre yaklaşık bir saat, yazın ise iki saate kadar ileride. Kanarya Adaları ise ana karadan bir saat geride.

Artıları

• Uzun akşamlar: Yazın güneş geç batıyor. Ders veya iş çıkışı hâlâ gündüz gibi bir zaman dilimi kalıyor.
• Sokakta sosyal hayat: Akşamları teraslar, meydanlar ve tapas barları doluyor. Arkadaşlarla buluşmak plan gerektirmeyen bir alışkanlık.
• Sofra kültürü: Yemek bir sosyal olay. Uzun sohbetler Türk ailelerine tanıdık geliyor.
• Güvenli his: Gece geç saatte sokakların kalabalık olması birçok kişiye kendini rahat hissettiriyor.

Eksileri

• Geç uyku, erken ders: Akşam yemeği 22.00’de olunca yatma saati gece yarısını geçiyor. Sabah dersleri ise erken başlayabiliyor.
• Kış sabahları karanlık: Özellikle ülkenin batısında, örneğin Galiçya’da, kışın güneş geç doğuyor.
• Bölünmüş mesai: Bazı iş yerlerinde uzun öğle arası nedeniyle iş günü akşama uzuyor. Bazı küçük dükkânlar öğleden sonra kapanıyor.
• Yakın arkadaşlık zaman alıyor: İspanyollar sıcak ve konuşkan. Ancak aile ve eski arkadaş çevresine girmek dil bilmeden zor.
• Gece gürültüsü: Merkezi mahallelerde gece yarısından sonra da sokak sesi devam edebiliyor.

Bu ritme nasıl uyum sağlanır?

Yıllar içinde gördüğüm şu: İlk ay en zor dönem. Vücut saati Türkiye’deki düzeni arıyor, şehir ise çok daha geç bir saatte yaşıyor. Bu dönemi kolaylaştırmak için birkaç basit alışkanlık işe yarıyor.

• Öğle yemeğini güçlü yapın: Gün içindeki ana öğün çoğu zaman öğle yemeği. Bu saatte iyi beslenmek, geç akşam yemeğine kadar enerjinizi korur.
• Akşamüstü atıştırmalığı: İspanyolların merienda dediği hafif ara öğün, geç akşam yemeğine kadar açlığı bastırır.
• Dükkân saatlerini öğrenin: Küçük işletmelerin öğleden sonraki kapanma saatleri şehre ve bölgeye göre değişiyor. Market alışverişinizi buna göre planlayın.
• Ev arkadaşlarıyla konuşun: Paylaşımlı evde yemek ve sessizlik saatlerini baştan konuşmak sonraki ayları rahatlatır.

Kimlere uygun, kimlere değil?

Bu ritim şu kişilere iyi gelir:

• Akşamları dışarıda, insanlarla vakit geçirmeyi sevenler
• Saatini esnek ayarlayabilen gece kuşları
• İspanyolca öğrenip yerel çevreye girmeye istekli olanlar

Şu durumlarda uyum zor olabilir:

• Erken yatıp erken kalkmadan verim alamayanlar
• Sessiz bir mahalle ve sakin akşamlar arayanlar
• Sosyal hayatı yalnızca İngilizce sürdürmeyi düşünenler

Dili hızlı öğrenmek bu ritme girmenin anahtarı. Bunun için İspanyolca şart mı, DELE ve SIELE yazıma göz atabilirsiniz. Genel resim için İspanya’da yaşamak yazım da faydalı olur.

Öğrencilere hep söylediğim şu: İlk iki haftada saatlere direnmeyin. Akşam yemeğini erkene çekip yalnız yemek yerine, ritme uyun ve davetlere evet deyin. İspanya’da arkadaşlıkların çoğu o geç sofralarda başlıyor. Sabah derslerinizi korumak için de uyku düzeninizi baştan planlayın.