Yurt Dışında Yaşamak: Kimsenin Size Anlatmadığı Artıları ve Eksileri

Yurt dışında yaşamak hayatınızı gerçekten değiştirebilir. Ama bu değişim sosyal medyada gördüğünüz kadar parlak, korktuğunuz kadar da karanlık olmuyor. Bence en doğrusu, bu kararı artıları ve eksileri aynı masaya koyarak vermek.

Neden bu konuyu yazıyorum?

17 yıldır yurt dışı eğitim danışmanlığı yapıyorum. Görüşmelerde en sık duyduğum cümle şu: “Bir kere gideyim, gerisi kendiliğinden gelir.” Bazen gerçekten öyle oluyor. Bazen de insanlar hazırlıksız yakalandıkları için zorlanıyor. Kanada’da Immigration Consulting diploması aldım ve orada bir eğitim danışmanlığı firmasının kurucu ortaklarındandım. Diğer ülkeleri ise danışman gözüyle izledim. Bu yazıda yıllar içinde gördüklerimi açıkça paylaşmak istiyorum. İlerleyen yazılarda iklimden sağlığa kadar farklı konuları da aynı dürüstlükle ele alacağım. Örneğin kışla yaşamak ve kamu sağlık sistemi yazılarım bu serinin parçası.

Artıları

• Kendinizi tanırsınız: Fatura ödemek, ev aramak, doktora gitmek gibi işleri tek başınıza çözdükçe özgüveniniz artar. Bu kazanç nereye giderseniz gidin sizinle kalır.
• Dil gerçekten oturur: Sınıfta öğrendiğiniz dil, markette ve iş yerinde kullanıldıkça kalıcı hâle gelir.
• Uluslararası özgeçmiş: Yurt dışında alınan eğitim ve iş deneyimi, Türkiye’ye dönseniz bile işverenin dikkatini çeker.
• Farklı bakış açısı: Başka kültürlerden insanlarla aynı sınıfta, aynı ekipte çalışmak düşünme biçiminizi genişletir.
• Sorun çözme becerisi: Bilmediğiniz bir sistemde yolunuzu bulmayı öğrenirsiniz. Bu beceri iş görüşmelerinde de günlük hayatta da işe yarar.
• Düzen ve öngörülebilirlik: Pek çok ülkede kurallar yazılıdır ve herkese aynı uygulanır. Bu, uzun vadeli plan yapmayı kolaylaştırır.

Bu artıların çoğu ilk aylarda görünmüyor, zamanla ortaya çıkıyor. Birinci yılın sonunda geriye baktığınızda ne kadar yol aldığınızı daha net görüyorsunuz. Bu yüzden sabrı, yurt dışı hayatının en önemli becerisi olarak görüyorum.

Eksileri

• Yalnızlık: İlk aylar beklediğinizden daha sessiz geçebilir. Arkadaş edinmek zaman ister. Bayramlar ve özel günler en zor anlardır.
• Kültür şoku: İlk heyecan geçtikten sonra küçük farklılıklar yorucu gelmeye başlayabilir. Selamlaşma biçimi, iş yerindeki iletişim, hatta market alışkanlıkları bile insanı şaşırtır. Bu duygu çoğu zaman geçicidir.
• Maliyet sürprizleri: Kira, depozito ve ilk kurulum masrafları çoğu zaman hesaplanandan yüksek çıkar. Ülke yazılarımızdaki yaşam maliyeti tablolarına mutlaka bakın, örneğin Kanada’da öğrenci bütçesi.
• Sıfırdan başlamak: Türkiye’deki iş deneyiminiz her zaman aynı değerde kabul görmez. İlk iş genellikle bir basamak aşağıdan başlar.
• Bürokrasi ve belirsizlik: Vize ve oturum kuralları değişebilir. Planınızı tek bir senaryoya bağlamak risklidir.
• Aileden uzak olmak: Ailenizde bir hastalık ya da önemli bir gün olduğunda hemen yanlarında olamayabilirsiniz. Bunu önceden düşünmek gerekir.

Bu eksileri gitmemek için bir sebep olarak yazmıyorum. Onları bilerek gitmek, yolda karşılaştığınızda paniğe kapılmamanızı sağlar. Hazırlıklı giden öğrencilerin aynı zorlukları çok daha sakin atlattığını yıllar içinde defalarca gördüm.

Kimlere uygun, kimlere değil?

Yurt dışı herkes için doğru karar olmayabilir. Ailelere hep söylediğim gibi, hazır olmak yaştan daha önemlidir.

• Uygun: Belirsizliğe dayanabilen, yeni insanlarla tanışmaktan çekinmeyen kişiler.
• Uygun: En az ilk yılın masrafını gerçekçi biçimde planlamış olanlar.
• Uygun: Net bir hedefi olanlar. Bu hedef bir diploma, bir meslek ya da bir dil seviyesi olabilir.

• Zor olabilir: Yalnızca Türkiye’deki bir sorundan kaçmak için gitmek isteyenler. Sorun genellikle bavulla birlikte gelir.
• Zor olabilir: Bütçesi tamamen öğrenciyken çalışacağı işe bağlı olanlar.
• Zor olabilir: Ailesine çok bağlı olup ayrılığa hiç hazırlanmamış olanlar.

Uyum sürecinin bir ülkede nasıl yaşandığını merak ediyorsanız İngiltere’de yaşamanın artıları ve eksileri ve Almanya’da Türk öğrenci olmak yazılarına da göz atabilirsiniz.

Benim tavsiyem şu: Gitmeden önce “Neden gidiyorum?” sorusuna tek cümlelik bir cevap yazın ve bunu saklayın. Zor günlerde o cümleye geri döneceksiniz. Bir de ilk altı ayı kendinize alışma dönemi olarak tanıyın ve büyük kararları bu süreden sonra verin. Cevabınız netse eksilerle baş etmek çok daha kolay olur.